بادام

 

طبقه بندی علمی

فرمانرو: گیاهان

Division: گیاهان گلدار

رده: دولپه ای ها

راسته: گل سرخ سانان

تیره: گلسرخیان

زیرتیره: امیگدالوئیده

سرده: گوجه سبز

زیرسرده: Amygdalus

گونه: P.dulcis

نام علمی: Prunus dulcis

درخت بادام از جنس prunes و از خانواده rosacea است که خویشاوندی نزدیکی با گونه های مختلف میوه های هسته دار از قبیل آلو و گوجه و بویزه با هلو و شلیل دارد. از تلقیح بین بادام و هلو دو رگ هایی به نام هلو بادام به دست آمده است که گیاه شناسان به نام  Amygdalus commumis و از زیرخانواده Prunoidae معرفی کرده اند. علاوه بر بادام های اهلی گونه های وحشی بسیار متعددی در خاورمیانه و آسیای مرکزی به طور گسترده ای وجود دارد که حاصل تلقیح و دورگ گیری طبیعی آنها بین خود یا بین گونه های اهلی است و در حال تحول و دگرگونی های گیاهی هستند .

بطور کلی دو نوع بادام وجود دارد :
1- بادام شیرین Sweet Almond

2- بادام تلخ Bitter Almond

میوه درخت بادام بصورت شفت می باشد که قشر خارجی آن سبز رنگ و پوشیده از کرک است که در داخل آن بادام با پوست سخت وجود دارد . در ابتدای تشکیل میوه پوشش خارجی سبز رنگ و گوشت در است که پوشیده از کرک است و هنوز بردستی رشد نکرده که آنرا چغاله بادام Amandon می نامند که دارای خواص مخصوص می باشد . پس از رسیدن بادام بتدریج پوشش خارجی سبز رنگ خشک شده و پوست آن نیز سفت و سخت می شود و مغز بادام در داخل آن رشد کرده و آماده استفاده می شود .

مغز بادام بیضی شکل و مسطح بوده که یکطرف آن نوک تیز است . مغز بادام در داخل پوسته نارک قهوه ای رنگی می باشد که می توان آنرا بکمک آب گرم از آن جدا کرد که مغز بادام سفیدرنگ در داخل آن است .
مغز بادام شیرین و طعم ملایم و خوشمزه ای درد و بسهولت از بادام تلخ تشخیص داده می شود .
از کلیه قسمت های درخت بادام شیرین مانند شکوفه ، برگ و میوه آن استفاده طبی می شود.

دما مهمترین فاکتور اقلیمی برای بادام است. بادام برای جوانه زنی یکنواخت در بهار ، به سرمای زمستانه متوسطی نیاز دارد. درخت بادام سرمای زمستان را در حد متوسطی تحمل می کند ولی به علت زود باز شدن گلهای آن تحمل این درخت نسبت به سرمای بهاره کمتر است. نیاز سرمایی برای باز شدن عادی جوانه ها بسته به نوع رقم متفاوت بوده و از 100 تا 700 ساعت پائین تر از 2/7 درجه سانتی گراد متغیر است . خواب جوانه ها به علت وجود غلظت زیاد قنل در آنها می باشد. درخت بادام سرمای زمستانه را تا (20-) درجه سانتی گراد تحمل می کند. در صورتیکه سرما بیش از این حد باشد و سرد شدن هوا نیز به تدریج صورت گرفته باشد درخت بادام مقاومت بیشتری به سرما خواهد داشت. عامل محدود کننده کاشت بادام سرمای بهاره بخصوص در زمان گل یا بلافاصله پس از تشکیل میوه است. شیب های جنوبی برای کاشت بادام خیلی مطلوب است و زمین های هموار نیز در صورتی که دارای هوای ملایمی باشند می توانند مورد استفاده قرار گیرد. در مناطقی که سرمای بهاره متداول است باید از ارقام دیر گل استفاده شود. کاشت بادام به صورت باغات متراکم مناسب نمی باشد. بخصوص ارقامی که حساس به نور هستند در صورتی که در شدت نور کم کاشته شوند شاخه هایشان کمتر چوبی شده و آندوکارپ آنها سخت تر می شوند.

نهال های بذری یا نهال های پیوند شده یکساله یا چند ساله که دارای چوب رسیده و ریشه های سالم هستند در پائیز و زمستان کاشته می شوند برای این منظور خاکهایی که با کود آلی آماده شده اند مناسب تر هستند. بهترین زمان کاشت بین اوایل آبان تا اوایل دی است فاصله کاشت درختها بسته به نوع رقم ، پایه، حاصلخیزی خاک و سیستم آبیاری متفاوت است.بنظر می رسد فاصله کاشت 5×5 متر بهترین فاصله برای ارقام پیوند شده بر روی پایه هلوی بذری یا پایه هلو بادام باشد. مقدمات قبل از کاشت. قبل از کاشت درختان بادام باید بادشکن موثری ایجاد شود. برای این کار می توان از ردیف های درخت و یا کمر بند حفاظتی مصنوعی استفاده کرد. بادشکن مصنوعی هزینه زیادی دارند ولی از همان موقع احداث قابل استفاده است در حالیکه کاشت درخت به عنوان بادشکن از سال سوم که درختها بزرگ می شوند موثر خواهد بود از بین بادشکنهایی که برای بادام استفاده می شوند درختان سرو بهتر از بقیه هستند. تقویت خاک : قبل از کاشت درخت بادام 200 کیلو ازت و 200 کیلو گرم فسفر در هر هکتار به زمین داده می شود.

بادام می تواند بوسیله بذر، پیوند روی پایه های بذری بادام، هلو و آلو ، بوسیله پیوند بر روی پایه های انتخابی و نیز به روش ریز ازدیادی تکثیر شود. ازدیاد رویشی کلون ها به منظور تولید پایه خیلی مشکل بوده و مورد استفاده قرار نمی گیرد. تا اواخر 1980 تنها روش ازدیاد بادام استفاده از بذر بود. این روش هنوز هم در ایران افغانستان، یونان و مراکش استفاده می شود. این روش ازدیاد برای یافتن اکوتیپهای جدید مفید است ولی روش مناسبی برای ازدیاد بادام نیست چون بادام بشدت هتروزیکوت و یکنواخت است. در نواحی نیمه خشک که حاصلخیزی کمتری دارند. بذور بادام مستقیماً در محل باغ کاشته می شود و یا اینکه بذور را در خزانه کاشته و در فصل بعد نهال های بدست آمده را پیوند می کنند. کاشت بذر در باغ به این ترتیب است.

 

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *