توت

 

طبقه بندی علمی

فرمانرو: گیاهان

شاخه: گیاهان گلدار

رده: Magnoliopsida

راسته: گل سرخ سانان

تیره: موراسه

سرده: Morus

توت از تیره گزنه‌ها (Morus alba) است که شامل ده تا شانزده گونه می‌باشد. توت سفید سرشار از املاح معدنی، تانن، مواد چربی و ویتامین‌های D و C می‌باشد. جوشاندهً پوست خشک شاخه‌های جوان و تازه درخت توت برای لینت مزاج مفید است. شیرینی توت از جنس قند یعنی گلوکز و فروکتوز و نظایر آن نیست بلکه شیرینی توت از سوربیتول آن می‌باشد. یک درخت قدیمی و یا تاریخی در اکثر کشورهای جهان که معمولاً در هر کشوری دارای قدمت بیش از دویست، سیصد سال است. دارای پوست زرد نارنجی بوده که از مشخصه‌های جالب آن در زمستان است (بیشتر در مورد درختان نهال و جوان). درختی است مقاوم و کم نیاز که در اکثر مناطق و آب و هوا رشد می‌نماید و حتی می‌تواند به ارتفاع ۲۵ متر نیز برسد. بعضی از درختان توت فقط گلهای نر تولید نموده و بنابراین میوه نمی‌آورند. این نوع درختان به عنوان یک درخت زینتی سایه‌دار بسیار مناسب هستند.در بعضی مناطق نام این درخت را توتین می‌نامند.

منطقه مناسب کاشت درخت توت
در ایجاد باغ توت باید خصوصیات محل کاشت از قبیل دمای محیط، نور منطقه، شیب زمین و … مورد توجه قرار گیرد. از جمله این عوامل به ذکر چند مسئله بسنده می شوند.
دمای مناسب
به طور کلی بهینه حرارت برای بسیاری از ارقام بین 23 تا 27 درجه سانتیگراد است. در سرمای 2 تا 4 درجه سانتی گراد زیر صفر برگ های توت یخ زده می ریزند. در حرارت های زیر 20 درجه فعالیت های غذاسازی گیاه کاهش می یابد. در حرارت های بالای 27 درجه تا 33 درجه سانتی گراد، به علت این که میزان تنفس افزایش می یابد، میزان محصول کاهش پیدا می کند. در 45 درجه سانتی گراد کلیه فعالیت های درخت قطع می شود.
درخت توت برای این که دوره خواب خود را بگذراند و تولید جوانه های گل کند، به 60 تا 90 روز با دمای 5 درجه سانتی گراد نیاز دارد.
نور مناسب
درخت توت گیایه نورپسند است. نور خورشید باعث تقویت رشد درخت و افزایش شاخ و برگ آن می شود. شدت نور در ساختار و کیفیت برگ ها تأثیر زیادی می گذارد. نور شدید موجب چوبی شدن برگ های درخت می شود. همچنین نور شدید موجب کوتاه تر شدن فاصله میانگره ها و کوچک تر شدن برگ ها می شود.
بر عکس زمانی که شدت نور کاهش شدید می یابد، رشد برگ ها کم شده و خیلی لطیف و آبدار می شوند.
نور زیاد و گرمای خشک، باعث شیرین تر شدن میوه ها می شود و بر عکس بارش باران روی مزه میوه ها اثر منفی گذاشته و از شیرینی آنها می کاهد.
شیب مناسب
زمین های بلند و سراشیب که شیب بسیار تند نداشته باشند برای احداث باغ میوه و عملیات باغبانی مناسب بوده و بهترین زمین می باشند.
شیب ملایم زمین و زهکشی خوب آن ضروریست. در غیر این صورت، تهویه هوا در خاک صورت نمی گیرد، مواد سمی تجمع می یابد، PH خاک پایین می آید و ریشه ها توسعه نمی یابند و عمر آنها کم می شود.
کاشت درختان در داخل دره های وسیع و کف رودخانه ها به علت سرمای شدید و یخ بندان مناسب نیست.
روش های ازدیاد
ازدیاد درخت توت مثل بیشتر درختان میوه، به دو طریق صورت می گیرد:
1- جنسی
2- غیر جنسی
تکثیر جنسی
در این روش از بذر درختان برای تولید نهال استفاده می شود. این روش فوایدی دارد از قبیل: به وجود آمدن ریشه اصلی و رشد سریع آنها، تنوع صفات و ذخیره های ژنتیکی و احتمال جهش مفید و تولید نهال های مطلوب و …
روش بذرگیری
درختان توت معمولاً از 5 سالگی شروع به میوه دادن می کنند و میوه های آنها بین خرداد تا مرداد ماه می رسند. برای بذرگیری، میوه های رسیده را یا از روی درخت و یا از زیر آن جمع آوری کرده، روی غربال می ریزند. سفید سپس با فشار آب شیر، بذرها را از گوشت جدا کرده و بذرها را در سایه یا گرمای طبیعی اتاق خشک می کنند. برای نگهداری بذرها می توان از سه روش استفاده کرد:
1. نگهداری در هوای خشک و خنک
2. نگهداری در یخچال یا سرد خانه در حرارت 4 تا 6 درجه
3. نیمه فریز کردن بذرها
کاشت بذر
برای کشت بذر دو روش عمده وجود دارد:
روش کرتی:
در این روش بذرها را بدون در نظر گرفتن نظم معین، در سطح بستر می پاشند.
روش خطی :
در این روش بذرها را به وسیله خطی کار یا با دست در عمق حدود 5/1 تا 2 سانتی متر در خطوط مستقیم می کارند. در هر دو حالت پس از کاشت بذر باید روی آنها یک لایه نازک از خاک اره یا خاکستر ریخته و سپس یک لایه نازک از سبوس یا کاه خرده شده یا خاک برگ خالص روی آن ریخته شود.
تکثیر غیر جنسی
برای این که باغ یک دست توت با میوه هایی تقریباً هم شکل و هم اندازه و با مزه ای مساوی داشته باشم و تمام خواص مادری مورد نظر حفظ گردد، باید از راه های غیر جنسی استفاده کرد. مهم ترین راه های ازدیاد غیر جنسی عبارتند از:
پیوند
برای انجام پیوند می توان از پایه های توت سفید، شاه توت و توت مجنون استفاده کرده برای پیوند در درخت توت می توان از انواع پیوند مثل پیوند اسکنه، پیوند پوست، پیوند روی ریشه استفاده کرد. اما معمولاً پیوند روی ریشه بیش از هم متداول بوده و در حدود 90درصد پیوندها به این طریق انجام می شود.
ریشه های یکساله برای این کار مناسب ترند. برای انجام آن، در بهار ریشه را در ارتفاع 8 تا 10 سانتی متری بریده و پیوندک را نیز مورب از زیر یک جوانه قطع می کنند. برای جلوگیری از خشک شدن شیرابه های جاری شده، به سرعت، پیوندک را بین پوست و چوب ریشه فشار می دهند تا خوب در آن جای گیرد. سپس محل بریدگی ها را نوار پیچ می کنند.
قلمه:
در ازدیاد به وسیله قلمه تمام خواص مادری گیاه حفظ می شود و نهال تازه تمام خواص مادری خود را دارد.
قلمه زدن دو نوع است.
قلمه سبز:
برای ایجاد نرک های سبز در درخت و انتخاب آنها به عنوان قلمه، شاخه های درختانی را که برای قلمه گیری سبز انتخاب شده اند در زمستان طوری هرس می کنند تا برایشان تنها 6 تا 7 جوانه باقی بماند. این جوانه ها در بهار آینده تولید نرک هایی سبز با طول 30 تا 40 سانتی متر و بیشتر می کنند. این نرک ها، را به طول 15 تا 20 سانتی متر بریده و همه برگ های قلمه به جز دو برگ انتهایی را می چینند در زمان کاشت،این قلمه به صورت برگ دار( دو برگ انتهایی کاشته می شود).
زمان قلمه گیری سبز در فصل رویش است که ممکن است اوایل تا اواخر تابستان باشد و همان موقع در زمین کاشته می شود .
قلمه چوبی
قلمه چوبی در هنگام خواب زمستانی از سر شاخه های یک ساله که قطر تقریبی 1 تا 3 سانتی متر داشته باشند گرفته می شود. هر قلمه باید 4 تا 5 جوانه درحال خواب داشته باشد و طول آن به 15 تا 20 سانتی متر برسد.
قلمه ها را در سرد خانه در دمای 5 درجه سانتی گراد نگهداری می کنند تا زمانی که دمای خاک به حدود 14 درجه سانتیگراد برسد و مناسب برای کاشت قلمه ها شود.
خوابانیدن
از این روش تکثیر گاهی استفاده می شود؛ به خصوص در زمانی که تعداد کمی نهال بزرگ مورد نیاز باشد. در این روش حلقه ای از پوست شاخه های بزرگ برداشته می شود و مقداری مواد سبک آلی یا خاک مرطوب به محل زخم به وسیله گونی یا پلاستیک بسته می شود. شاخه ها در محل زخم شده ریشه می دهند. همچنین می توان شاخه های یک درخت پاکوتاه را به طرف زمین خم کرده و پوست این شاخه ها را به صورت حلقه ای 5/2 تا 5 سانتی متری برداشته و قسمت های بدون پوست را داخل خاک نمود قسمت بدون پوست در داخل خاک ریشه می دهد و تولید یک نهال جدید می نماید.
کاشت
در کاشت نهال در زمین اصلی باید به مسایلی از قبیل نوع و اندازه درخت، فاصله مناسب بین درختان، خصوصیات محل کشت، زمان انجام کشت و نحوه اصولی کاشت نهال توجه نمود.
تراکم کاشت
فاصله درختان به شرایط محل احداث باغ، قیمت زمین، نوع درخت و مسایلی از این قبیل بستگی دارد. برای این که هوای کافی در بین درختان جریان یابد و گازهای مورد نیاز درخت برای غذاسازی (CO2) تأمین گردد، باید از تراکم بیش از حد درختان پرهیز گردد. البته در نواحی بادخیز در فصل رویش به هیچ وجه کمبود جریان هوا وجود ندارد و بالعکس در این نواحی برای جلوگیری از جریان شدید هوا که موجب تعرق بیش از حد می شود، کشت متراکم درختان و احداث بادشکن ضرورت دارد.
در منطقه ای که ارزش زمین باغات زیاد است یا آب کمیاب و گرانبهاست باید فاصله درختان را تا جائی که خارج از منطق نباشد، کمتر گرفت تا از زمین و آب حداکثر استفاده به عمل آید.
در توت درختی فاصله درختان را از هم حدود 3*3 متر در نظر می گیرند.

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *