زرشک

 

فرمانرو: گیاهان

سرده: Barberry

گونه: 450 تا 500

زرشک با نام علمی Berberis vulgaris درختچه‌ای تیغدار به طول ۱ تا ۵ متر است. چوب آن به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است. برگ‌ های آن بیضی شکل با دندانه‌های اره‌ای و میوه اش قرمز رنگ بیضوی شکل و ترش مزه‌است. به ریشه درخت زرشک «آئر خیس» گفته می‌شود. انتهای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچه‌ های زرد رنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می‌گیرند.زرشک بومی مناطق معتدل و نیمه استوایی اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است. کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا است که در این میان استان خراسان و شهرستان قائنات با در اختیار داشتن نزدیک به ۹۷ درصد از اراضی زیرکشت این محصول، تولید ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد.

اکثر زرشکها درارتفاعات بالاتر از 1000 متر از سطح دریا بهتر رشد می کنند . دوره رویشی زرشک بی دانه 235-220 روز در هر سال به طول می انجامد. از نظر حرارتی ، شروع رشد آن در دمای روزانه 18-15 درجه ، گلدهی در 23-19 درجه و شروع رکود زمستانی آن در11-7 درجه سانتی گراد صورت می گیرد. وجود شرایط آفتابی و جریان هوای خوب برای زرشک بی دانه ضروری است. زرشک دارای مقاومت خوبی در مقابل باد می باشد و حتی بعنوان حصار و بادشکن مورد استفاده قرار می گیرد.

زرشک به آبیاری مرتب نیاز دارد و معمولاً‌ درختچه های بالغ در جنوب خراسان هر 15-12 روز یکبار آبیاری می شوند ولی در شرایط محدودیت آب ، قدرت زنده ماندن را دارند، هر چند محصول قابل توجهی تولید نمی کنند. زرشک خاکهای نسبتاً سبک لومی – شنی با زهکشی خوب در مناطق کوهپایه ای را ترجیح می دهد.

برای زیاد کردن درخت زرشک سه راه وجود دارد:

1- بهترین راه تکثیر درخت زرشک استفاده از پاجوشها است ، به این ترتیب که از آذر ماه تا نیمه دوم اسفند، یعنی پس از برگریزان تا هنگام بیداری ، درخت قابل استفاده برای جابجایی خواهد بود. پاجوشهای دوساله را از بیخ درخت با ریشه می کنند و در زمین مساعد و آماده می نشانند.

ریشه درخت زرشک در برابر هوا خیلی حساس است . وقتی پاجوشها را از زمین در می آورند باید بلافاصله آنها را در گودهای آماده بنشانند و یا با اندکی گِل در کیسه پلاستیک بپیچند وبه اصطلاح قنداق کنند. تا هوا نکشد درغیر این صورت نهال خطا خواهد کرد.

2- زرشک دانه دار با بذر تکثیر می شود و روش کاشتن بذر به این صورت است که بذرهای رسیده زرشک را برای مدت دو ماه در محلی با گرمای پنج درجه نگهداری می کنند سپس می کارند . این گونه ارزش اقتصادی ندارد. فقط برای تهیه آب زرشک یا تهیه نوشابه استفاده می شود.

3- اگر شاخه جوان زرشک را در پاییز در خاک بخوابانند و یا دراسفند ماه قلمه بزنند شاخه ، ریشه زده موجب زیاد شدن این درخت پرفایده شود.

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *