عناب

عناب

طبقه بندی علمی

فرمانرو: گیاهان

Division: گیاهان گلدار

رده: دولپه ای ها

راسته: گل سرخیان

تیره: رامناسه

سرده: کنار

گونه: Z.zizuphus

نام علمی: Ziziphus zizyphus

درخت عناب بومی مناطق گرمسیر بوده و از چین منشاء گرفته و برای هزاران سال در آنجا کشت و کار می گردید. امروزه این درخت می تواند در کل کره زمین یافت شود. عناب تازه در کره، چین، ویتنام و فروشگاه های هند بیشتر یافت می شود. عناب درختچه ای است با شاخه های کوتاه یا درختی به ارتفاع 6 تا 10 متر ( به ندرت 15 متر ) پوست تنه آن ناهموار چوب آن بسیار محکم و به رنگ قهوه ای است.

برگهای زیبای آن ساده و قلبی شکل می باشد و در دوطرف شاخه به صورت متناوب قرار دارد.
برگها در بعضی رقم ها صاف و در بعضی دیگر دندانه دار است . سطزح فوقانی برگ ، سبز تیره و سطح تحتانی آن سبز روشن می باشد. در کنار هر دو برگ در خارج وجود دارد که از تغییر کل گوشوارکها حاصل شده است. در عناب دو شاخه وجود دارد تعداد زیادی از شاخه ها خزان کننده و به عبارت دیگر در فصل زمستان همانند برگها از درخت جداشده و به زمین می ریزد.

برخی دیگر از شاخه ها دائمی بوده و باعث رشد سالانه درخت می شود این شاخه ها که قطورند خود دارای تعدادی شاخه خزان کننده نیز هستند. گلهای عناب دوجنسی هستند و دارای پنج کاسبرگ ، پنج گبرگ ، پنج پرچم و دو برچه می باشند این گلها معطرند و به وسیله حشرات گرده افشانی می شوند تک درختان عناب نیز محصول طبیعی می دهند و این نشانه خودباروری آن است.

در گلهای عناب پرچم ها بالاتر از کلاله قراردارند و این امر به گرده افشانی کمک می کند. گلدهی و میوه دهی عناب در چند مرحله متوالی صورت می گیرد. گلهایی که در اواخر فصل رشد تشکیل می شود زمان لازم را برای تشکیل، رشد و نمو و رسیدن میوه به دست نمی آورند.

میوه ها شفت ، بیضوی تا کروی به رنگ قرمز تیره یا متمایل به مشکی ، گوشت میوه سفید و شیرین مزه و خوراکی، میوه گیاه بخش دارویی این گیاه را تشکیل می دهد. میوه عناب را باید پس از رسیدن کامل در پاییز جمع آوری کرد. میوه های خشک عناب شبیه خرما است به همین دلیل به آن خرمای چینی نیز می گویند.

درخت عناب بومی مناطق گرم است که از چندهزار سال قبل در کشورهایی مانند چین و هندوستان کشت شده است. درخت عناب درختی کوچک و برگ ریز بوده و در زمستان خزان می کند. این درخت 5 تا ارتفاع 12 متر رشد کرده و سرعت رشد زیادی دارد. گلها در بهار ظاهر شده و بذر آنها در پاییز می رسد. گل ها دو جنسی هستند یعنی هم دارای گل جنس نر و هم دارای جنس ماده می باشند. غالبا بوسیله حشرات گرده افشانی می شوند. اصولا شاخه های درخت عناب خاردار می باشد. برگ ها براق و سبز رنگ هستند و 2 تا 7 سانتی متر طول و 1 تا 3 سانتی متر عرض دارند. برگ‌های بیضی شکل کشیده، بدون کرک و حاشیه‌هایش دندانه‌دار می‌باشد گل ها کوچک بوده و حدودا 5 میلی متر قطر داشته و پنج گلبرگ جزئی و سفید مایل به سبز هستند. میوه ها در هنگامی که هنوز نرسیدند، کمی مزه ی سیب می دهد و هنگام رسیدن رنگ آنها قهوه ای با برق سیاه می شوند. تقریبا شبیه یک خرمای کوچک دیده می شوند. در داخل آن یک هسته ی محکم شبیه هسته ی زیتون وجود دارد.

درخت عناب به دامنه ی وسیعی از دما و بارش مقاومت دارند، بنابراین این درخت به تابستان های گرم و آب کافی برای میوه دهی مطلوب دارند. در اغلب خاک ها نتیجه بخش هستند و سال های بیشتری عمر می کنند اگر خاک آن ها خوب زهکشی شده باشد. معمولا آفتاب کامل و محل گرم را می پسندند. خاک های قلیایی را بیشتر می پسندند. سریع ارشد بوده و حتی در خاک های فقیر از لحاظ مواد غذایی نیز رشد می کنند. تا دمای 20- درجه سانتی گراد تحمل سرما داشته اما معمولا در مناطق گرم کشت می گردد. برای میوه دهی بهینه باید تابستان های گرمی را پشت سر بگذارد.

دانه های عناب را گردآوری کرده سیلو می کنند . سپس در بهار می کارند. هسته های عناب رسیده ، هریک می تواند نهالی تولیدکند. روش کشت به این صورت است که در نیمه اول اسفند هسته ها را در ظرفی پر از آب می ریزند و در جای گرمی می گذارند . پس از چند روز که خیس خورد آنها را در زمینی که پیشتر آماده شده است می کارند. همه روزه روی آنها را آب می پاشند . بذرها در نیمه دوم فروردین می رویند. نهالهای دوساله را پس از برگریزان از خزانه به زمین اصلی منتقل می کنند.

ولی بهترین راه زیاد کردن درخت عناب ،‌ همان جابجایی پاجوشهای ریشه دار است. زیرا مطمئن تر خواهد بود. درخت عناب را معمولاً‌ پیوند نمی زنند زیرا نوع مرغوبتری ندارد. ولی درصورت پیوند زدن ، نهالها زودتر به بار می نشیند. فاصله درختان عناب از یکدیگر بسته به این که درخت به چه منظوری کاشته می شده فرق می کند. اگر هدف به دست آوردن میوه باشد باید نهالها چهار تا پنج متر دور از یکدیگر نشانده شوند. ولی اگر برای تهیه چوب مبادرت به درخت کاری کنند، حدود نیم متر تا شصت سانتی متر فاصله کفایت می کند.

در کشت سنتی درخت عناب را کود نمی دهند ولی برای برداشت محصول بیشتر باید کود داده شود. بهترین کود همان کودهای یک ساله حیوانی می باشد که در پاییز روی زمین می پاشند سپس فاصله بین درختان عناب را شخم می زنند تا کودها با خاک مخلوط شود. در حدود اردیبهشت ماه کمی کود سفیدشکری ( اوره ) نیز مفید است، که پس از کودپاشی، آبیاری مفصلی را می طلبد.

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *