نحوه مصرف کودهای حیوانی به خاک

نحوه مصرف کودهاي حيواني به خاک

نحوه مصرف کودهای حیوانی به خاک در این مطلب مورد بررسی قرار می گیرد. کودها را باید درمزرعه بشکل یکنواخت پخش نموده سپس با شخم زیر خاک برد. در یک هکتار بمیزان 10 تن کود حیوانی سوخته مصرف میگردد .انجام این عمل توسط دستگاهی است که در کف تریلی و پشت بندها بسته شده و کود را به طوریکنواخت در مزرعه پخش مینماید . عمق مصرف در خاک بستگی به نوع خاک و نوع کود و شرایط اقلیمی دارد . بطور مثال برای خاک شنی در عمق داده میشود.

میزان مصرف کود حیوانی

بطور کلی جهت تعیین مقدار کود حیوانی به فاکتورهایی نظیر ماده الی خاک ، نوع گیاه مورد کشت ، بافت خاک ، میزان باران باید توجه داشت . مثلاً برای خاکهائی که از لحاظ ماده الی فقیر باشند باید میزان کود حیوانی زیادتر مصرف نمود . از طرفی خاکهائیکه دارای بافت سبک هستند نسبت به خاکهای سنگین مصرف کود حیوانی بیشتر خواهد بود و یا در مناطقی که دارای باران زیادی باشند مصرف کود زیادتر خواهد شد . نیاز گیاهان به کود حیوانی متفاوت.

زمان مصرف کودهای حیوانی

مصرف اغلب کودها در زمان کاشت تاثیر بهتری داشته است . در زمینه زمان مصرف کودهای حیوانی نیز چنین است . یعنی کودهای حیوانی که کاملاً تخمیر شده است بایستی همزان با کاشت و یا همزمان با مصرف کودهای شیمیائی مصرف نمود چراکه مواد مغذی داخل کودهای حیوانی نیز شسته شده به هدر میرود.

مواد مغذی در کودهای مورد مصرف در پائیز کمتر تاثیر داشته است و نتایج مصرف بهاره مفیدتر است . مصرف کودهای حیوانی در خاکهائی با بافت ریز هدر رفت مواد غذائی کمتر اتفاق میافتد . در این گونه مواقع مصرف کود در پائیز و یا اوایل زمستان که در منطقه بروز یخبندان نباشد اشکالی نیست . البته تثبیت مواد غذائی در اینگونه از خاکها بیشتر است . در خاکهای سبک و شنی و یا اراضی شیبدار که احتمال شستشو و فرسایش خاک مدنظر باشد زمان مصرف به زمان کاشت نزدیک میباخواهد بود .

مصرف کودهای تازه مستقیماً در مزرعه

بعضی از کشاورزان کودهای تازه حیوانی را مستقیماً به مزرعه برده وارد خاک مینمایند . یا در نقاط مختلف بصورت دپو کوچک ریخته و بعداً با شخم وارد خاک مینمایند . با وارد نمودن کودهای تازه به مزرعه قبل از عمل تخمیر سبب خواهد شد که بذر علفهای هرز و یا احیاناً بیماریهای مختلف وارد مزرعه کردند و اگر بصورت کوپه ای در جاهای مختلف در مزرعه ردیفی نیز نگهداری گردند سبب میشود تا مواد غذائی در اثر بارندگی و یا تبخیر مواد غذائی و مواد الی به هدر رود لذا برای جلوگیری از هدر رفت مواد غذائی نگهداری کنحوه ، میزان و زمان مصرف کودهای حیوانی در مزرعه زمان ، شکل و مقدار مصرف کود در زمین با خصوصیات فیزیکی و شیمیائی خاک و نوع گیاه شرایط اقلیمی و نوع کودهای مصرفی متفاوت خواهد بودود و تخمیر آن ضروریست.

از بین رفتن کودهای حیوانی:

در داخل طویله و یا بعد از خارج نمودن کود از طویله چنانچه رعایت اصول در نگهداری ان نشود انتقال به مزرعه قسمت عمده ان از بین خواهد رفت . بنابراین از زمان تولید تا انتقال به مزرعه از راههای مختلفی خاصیت این کودها بشرح زیر از بین خواهد رفت.

از بین رفتن مواد مایع داخل کود :

از بین رفتن فاز مایع در کود حیوانی به لحاظ مواد غذائی گیاه از اهمیت بالائی برخوردار است . فاز مایع و یا بعبارت دیگر ادرار از کف طویله ها و عبور از محل دپو کود حرکت کرده و چنانچه کف طویله بنحوی جاسازی نشده باشد این مایعات به هدر خواهد رفت تقریباً 50 درصد وزن کودهای حیوانی بدواً جزء فاز مایع میباشد.

نحوه شستشوی و از بین رفتن فاز مایع:

عموماً در طویله های سنتی و روستائی کودهای حیوانی از پنجره طویله به خارج از ان می ریزند و یا در زیر باران و هوای ازاد نگهداری مینمایند و یا با وارد شدن اب باران از سقف و ابچکان ان تحت تاثیر قرار خواهند گرفت . چنانچه دپو کودهای حیوانی در فضای باز نگهداری گردند ارزش این نوع کودها ظرف شش ماه به نصف تقلیل خواهد یافت.

البته در از بین رفتن مایعات داخل کودهای حیوانی به تنهائی نبوده بلکه مواد غذائی قابل حل در آب نیز بهمراه این مایعات از بین خواهد رفت . یعنی ازت ، فسفر ، پتاس نیز بهدر خواهد رفت . از طرفی مواد آلی قابل حل نیز به میزان قابل توجه ای کاهش خواهد یافت . و این موضوع رنک مایعاتی است که در زهکش و دپو این کودها ملکودهای تخمیر یافته تازه:

کودهای تخمیر یافته همانطوریکه از اسم آن متوجه می شویم مواد اولیه آن کاملاً تغییر یافته و یا حداکثر مواد آن تغییر یافته است . در حالکیه کودهای تازه حیوانی فاز جامد و مایع یکی بوده میتوانیم تفاوت آنها را بشرح زیر بصورت مواد بیاوریم .

الف – کودهای تخمیر یافته مواد غذائی مورد نیاز گیاه بیشتر اماده برای جذب در اختیار دارند . در طول دوره تخمیر وزن ان کم خواهد شد . یک تن کود حیوانی تازه بعد از تخمیر وزن آن پنجاه درصد کاهش می یابد.
ب – قسمت زیادی از ازت داخل کودهای تازه قابل حل در آب میباشد . لذا برای تجزیه مواد الی وسنتز پروتئین میکرو اورگانیسم ها از ازت قابل حل در آب مصرف مینمایند . روی این اصل ازت مورد نیاز گیاه در کودهای تازه کاهش خواهد یافت . یا چنانچه کنترلی در نگهداری ان نشود ازت بصورت گاز به هدر خواهد رفت
ج – در کودهای تخمیر یافته فسفر قابل جذب بیشتر بوده چنانچه شستشوئی صورت نگیرد میزان فسفر و پتاس تغییری نمی یابد
د – در پایان عملیات تخمیر نسبت کربن به ازت C/N= 1/2 تقلیل میابد . در حالیکه در کودهای تازه بزرگتر بوده و بهمین جهت کمبود ازت در گیاه مشاهده خواهد شد.احظه میشود. تغییرات ازت موجود در کود :
تخمیر در شرایط هوازی فوراً شروع شده ، ترکیبات ازت دار نظیر اوره به کربنات آمونیم تبدیل و ظرف 5 روز باتمام خواهد رسید سپس بلافاصله به آمونیاک تبدیل خواهد شد و بوی داخل طویله مربوط به گاز امونیاک میباشد.
اوره CO ( NH2)2 + 2H2O → ( NH4 )2 CO3
( NH4)2 CO 3 → 2NH3 + CO2 + H2O

چنانچه در زمان سرما و یخبندان کود حیوانی در مزرعه ریخته شود یخبندان باعث تسریع در از بین رفتن امونیاک خواهد شد چراکه در اثر سرما امونیاک ، کریستالیزه شده و میزان آن کاهش خواهد یافت بطوریکه ظرف چند روز میزان ان به نصف تقلیل می یابد.

تعییرات در ترکیبات کربن هیدراتها

در فاز جامد کود حیوانی به میزان زیاد سلولز، همی سلولز و مواد هضم نشدنی دیگر هنگام دفع فضولات از حیوانات در کودهای حیوا نی وجود دارد این گونه مواد شامل کاه و کلش و سایر موادیکه در بستر خواب حیوانات همراه است بمیزان زیاد دارای سلولز ، همی سلولز و بمقدار کم که قابلیت هضم آن آسان است نظیر قند و نشاسته پروتیین وجود دارد که هنگام نگهداری کودها در نتیجه به هوموس و لیگنین پروتیین تبدیل خواهد شد.

تغییرات در ترکیبات کربن هیدراتها بستگی زیادی به هوادار بودن داخل کودها دارد.  تغییرات و تجزیه این مواد در فضای باز و حرارت زیاد (37) دارای رطوبت و هوا د هی مناسب سریع تر صورت خواهد گرفت. در تجزیه اولیه کربن هیدراتها بدوا به کربنات آمونیوم سپس به کربن دی اکسید و آب و حرارت زیاد (انرزی )تبدیل خواهد شد. تغییرات کربن هیدراتها در شرایط بی هوازی به آرامی و سختی تجزیه شده و به کربن دی اکسید متان هیدروزن ، استیک اسیدهای ان را بوجود می آورد.

زمان مصرف کودهای حیوانی

مصرف اغلب کودها در زمان کاشت تاثیر بهتری داشته است . در زمینه زمان مصرف کودهای حیوانی نیز چنین است . یعنی کودهای حیوانی که کاملاً تخمیر شده است بایستی همزان با کاشت و یا همزمان با مصرف کودهای شیمیائی مصرف نمود چراکه مواد مغذی داخل کودهای حیوانی نیز شسته شده به هدر میرود.

مواد مغذی در کودهای مورد مصرف در پائیز کمتر تاثیر داشته است و نتایج مصرف بهاره مفیدتر است . مصرف کودهای حیوانی در خاکهائی با بافت ریز هدر رفت مواد غذائی کمتر اتفاق میافتد . در این گونه مواقع مصرف کود در پائیز و یا اوایل زمستان که در منطقه بروز یخبندان نباشد اشکالی نیست . البته تثبیت مواد غذائی در اینگونه از خاکها بیشتر است . در خاکهای سبک و شنی و یا اراضی شیبدار که احتمال شستشو و فرسایش خاک

از بین رفتن کودهای حیوانی:

در داخل طویله و یا بعد از خارج نمودن کود از طویله چنانچه رعایت اصول در نگهداری ان نشود انتقال به مزرعه قسمت عمده ان از بین خواهد رفت . بنابراین از زمان تولید تا انتقال به مزرعه از راههای مختلفی خاصیت این کودها بشرح زیر از بین خواهد رفت.

از بین رفتن مواد مایع داخل کود :

از بین رفتن فاز مایع در کود حیوانی به لحاظ مواد غذائی گیاه از اهمیت بالائی برخوردار است . فاز مایع و یا بعبارت دیگر ادرار از کف طویله ها و عبور از محل دپو کود حرکت کرده و چنانچه کف طویله بنحوی جاسازی نشده باشد این مایعات به هدر خواهد رفت تقریباً 50 درصد وزن کودهای حیوانی بدواً جزء فاز مایع میباشد.

نحوه شستشوی و از بین رفتن فاز مایع:

عموماً در طویله های سنتی و روستائی کودهای حیوانی از پنجره طویله به خارج از ان می ریزند و یا در زیر باران و هوای ازاد نگهداری مینمایند و یا با وارد شدن اب باران از سقف و ابچکان ان تحت تاثیر قرار خواهند گرفت . چنانچه دپو کودهای حیوانی در فضای باز نگهداری گردند ارزش این نوع کودها ظرف شش ماه به نصف تقلیل خواهد یافت.

زمان مصرف کودهای حیوانی

مصرف اغلب کودها در زمان کاشت تاثیر بهتری داشته است . در زمینه زمان مصرف کودهای حیوانی نیز چنین است . یعنی کودهای حیوانی که کاملاً تخمیر شده است بایستی همزان با کاشت و یا همزمان با مصرف کودهای شیمیائی مصرف نمود چراکه مواد مغذی داخل کودهای حیوانی نیز شسته شده به هدر میرود.

مواد مغذی در کودهای مورد مصرف در پائیز کمتر تاثیر داشته است و نتایج مصرف بهاره مفیدتر است . مصرف کودهای حیوانی در خاکهائی با بافت ریز هدر رفت مواد غذائی کمتر اتفاق میافتد . در این گونه مواقع مصرف کود در پائیز و یا اوایل زمستان که در منطقه بروز یخبندان نباشد اشکالی نیست . البته تثبیت مواد غذائی در اینگونه از خاکها بیشتر است . در خاکهای سبک و شنی و یا اراضی شیبدار که احتمال شستشو و فرسایش خاک مدنظر باشد زمان مصرف به زمان کاشت نزدیک میباشد.البته در از بین رفتن مایعات داخل کودهای حیوانی به تنهائی نبوده بلکه مواد غذائی قابل حل در آب نیز بهمراه این مایعات از بین خواهد رفت . یعنی ازت ، فسفر ، پتاس نیز بهدر خواهد رفت . از طرفی مواد آلی قابل حل نیز به میزان قابل توجه ای کاهش خواهد یافت . و این موضوع رنک مایعاتی است که در زهکش و دپو این کودها ملاحظه میشود مدنظر باشد زمان مصرف به زمان کاشت نزدیک میباشد.

1- کود اسبی :

نسبتأ خشک است ، از ازت غنی بوده ، به سرعت تخمیر شده و حرارت زیاد تولید می کند به آن کود گرم نیز می گویند. در اراضی سرد و مرطوب مصرف کود اسبی بر سایر کودها ترجیح دارد ، این کود برای گیاهان گلدار ، صیفی ،گیاهان ریشه ای و غده ای و برای سبزیهایی که رشد سریع و عمر کوتاه دارند و همچنین برای گیاهان اسید دوست ، کود اسبی توصیه شود. قابلیت استفاده عناصر غذایی آن متوسط میباشد.

اسب مقدار زیادی علف هرز می خورد و غذای خود را نرم و پودر نمی کند و در نتیجه تعدادی از بذور علف هرز سالم از دستگاه گوارش آن عبور می کنند و به همین علت کود اسبی بذر علف هرز زیادی دارد.

2- کود گاوی :

میزان آب آن بیشتر از کود اسبی است ( کود تازه تولید شده در گاوداریها، دارای رطوبتی 80 درصد است) و به خاطر بستری که از کاه دارد به کندی تجزیه می شود و حرارت آن به سرعت بالا نمی رود و به نام کود سرد معروف است.
گاو مقدار زیادی علف می خورد که آنها را خوب جویده و خرد می کند ، سیستم گوارش گاو کارایی بیشتری در هضم غذا دارد و در نتیجه کود گاوی بذر علف هرز کمتری دارد. آزاد سازی عناصر غذایی از کود گاوی تا میزان 50 % ممکن است بیش از 18 هفته طول بکشد.

3- کود گوسفندی :

بسیار خشک است و به جهت نداشتن بستر، کود آن نسبتأ زود تجزیه شده و مورد استفاده قرار می گیرد و از نظر حرارت تولیدی نسبتأ گرم است.

4- کود پرندگان :

از نظر مواد غذایی بسیار غنی است و مقدار مصرف آن بایستی به مقدار کم و با احتیاط صورت گیرد، بهتر است برای جلوگیری از سوختگی گیاه آن را با سایر کودها مخلوط کرد. به خاطر بستر خاک اره که دارند نسبت کربن در این کوها بالاست.

اثرات و اهمیت کود حیوانی در زراعت:

– در بافت خاک موثر است.
– منبع تامین مواد غذایی برای گیاه است. تاثیر کود حیوانی بر روی تأمین مواد غذایی مورد نیاز گیاه
– کود حیوانی علاوه بر کربن آلی، مقداری ازت آلی به خاک اضافه می کند، این مقدار ازت بر حسب شرایط ممکن است ناچیز یا قابل توجه باشد.
– هر چند میزان فسفر داخل کودهای حیوانی نسبت به کودهای شیمیایی بسیار اندک است ولی جذب فسفر از سوی گیاه از خاکها، بخصوص خاکهای قلیایی بسیار کم است زیرا فسفر وارده به خاک در سال اول حدود 10 تا 30 درصد قابل جذب خواهد بود در حالیکه فسفر داخل کود حیوانی در خاک جذب را آسان می نماید.
البته در کیفیت این کودها،نوع، سن، مقدار و ارزش غذایی مصرف روزانه حیوان کاری که حیوان انجام می دهد، جنس بستر و میزان آن ، نسبت مایع به جامد در کودو نحوه و تکنیک نگهداری کود بسیار مهم است
– در افزایش تولید محصول مؤثر

برچسب ها: - - -

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *